Mga Kasangkapan at Kapaki-pakinabang na Sanggunian
Inilalakad ng pahinang ito ang isang Misa sa Linggo ayon sa Misal Romano ni Papa Pablo VI, ang Misa ng karamihan ng mga parokyang Katoliko ngayon, na madalas tawaging Novus Ordo ("bagong ayos") o ang karaniwang anyo. Isinulat ito para sa unang beses na dadalo, o sa nagbabalik pagkaraan ng maraming taon: kung ano ang nangyayari sa bawat bahagi, at kung tumatayo, umuupo o lumuluhod ang mga tao.
Ang mga di-nagbabagong panalangin, ang Ordinaryo ng Misa, ay pare-pareho bawat Linggo; nagbabago ang mga pagbasa at ang mga panalangin ng pari sa araw na iyon. Ang mga pagbasa sa Linggo ay may tatlong-taong ikot, kaya sa loob ng tatlong taon ay malaking bahagi ng Bibliya ang binabasa nang malakas. Karaniwang nasa babasahin sa upuan ang mga pagbasa ng araw. Para sa sariling aklat, ang Sunday Missal ay may Ordinaryo ng Misa at ang mga pagbasa ng bawat Linggo; ang Sunday Missal ng Catholic Truth Society ay may Ordinaryo ng Misa sa Latin at Ingles na magkatabi.
May dalawang pangunahing bahagi ang Misa, ang Liturhiya ng Salita at ang Liturhiya ng Eukaristiya, na lubhang magkaugnay kaya iisang gawain ng pagsamba ang kanilang binubuo: inihahanda muna ang hapag ng salita ng Diyos, saka ang hapag ng Katawan ng Panginoon. May maiikling ritwal na nagbubukas at nagsasara nito. Naroroon si Kristo sa buong Misa: sa bayang nagtitipon sa kanyang ngalan, sa pari, sa kanyang salita, at higit sa lahat sa kanyang Katawan at Dugo.
Sa mga talaan ng Latin at Tagalog sa pahinang ito, ang Tagalog ay ayon sa Misal sa Tagalog ng Kumperensiya ng mga Obispong Katoliko ng Pilipinas.
Pagsimula ng awit o antipona ng pagpasok, pumapasok ang pari kasama ang mga sakristan. Yumuyuko siya nang malalim sa dambana at hinahagkan ito, at maaari itong insensuhan. Tumayo.
Sa kanyang upuan, sabay na nag-aantanda ang pari at ang lahat, at sumasagot ang bayan ng Amen. Pagkatapos ay binabati ng pari ang bayan, sa isang pagbating mula kay San Pablo o sa payak na pagbati sa ibaba, at sumasagot ang bayan. Ilang ulit na bumabalik ang palitang ito. Tumayo.
| Dominus vobiscum. | Sumainyo ang Panginoon. |
| Et cum spiritu tuo. | At sumainyo rin. |
Inaanyayahan ng pari ang lahat na alalahanin ang kanilang mga kasalanan, at pagkaraan ng maikling katahimikan ay sama-samang nagtatapat ang lahat. Kadalasan ito ang Confiteor ("Inaamin ko"): ipinagtatapat ng bawat isa sa Diyos at sa isa't isa na siya'y nagkasala sa isip, sa salita, sa gawa at sa pagkukulang, dinadagukan ang dibdib, at hinihiling sa Mahal na Birhen, sa mga anghel at mga santo, at sa lahat ng naroroon na ipanalangin siya. Kung minsan ay mas maikling anyo ang ginagamit. Pagkatapos ay ipinananalangin ng pari ang awa ng Diyos para sa lahat; hindi ito pumapalit sa Kumpisal. Sa ilang Linggo, sa halip ay winiwisikan ng pari ang bayan ng binasbasang tubig, bilang paggunita sa kanilang binyag. Tumayo.
Kyrie, eleison; Christe, eleison; Kyrie, eleison: "Panginoon, kaawaan mo kami; Kristo, kaawaan mo kami; Panginoon, kaawaan mo kami". Binibigkas o inaawit ng pari o ng kantor ang bawat daing at inuulit ito ng bayan, sa Griyego o sa sariling wika. Kung bahagi na ito ng Pagsisisi, hindi na ito inuulit. Tumayo.
Sa mga Linggo sa labas ng Adbiyento at Kuwaresma, at sa mga kapistahan, inaawit o binibigkas ng lahat ang Gloria in excelsis Deo, ang sinaunang himno na nagsisimula sa awit ng mga anghel sa Betlehem (Lucas 2:14) at nagpapatuloy sa pagpupuri sa Ama at sa Kordero ng Diyos. Tumayo.
Sinasabi ng pari ang Oremus ("Manalangin tayo"), at sandaling nananalangin nang tahimik ang lahat. Pagkatapos ay binibigkas niya ang Kolekta, ang panalangin ng araw, na nagtatakda ng diwa ng kapistahan o panahon. Sumasagot ang bayan ng Amen. Tumayo.
Pumupunta ang tagabasa sa ambo, ang lectern para sa Kasulatan, at bumabasa mula sa Matandang Tipan (sa Panahon ng Pasko ng Muling Pagkabuhay, mula sa Mga Gawa ng mga Apostol). Sa dulo, ipinapahayag ng tagabasa na ito ang salita ng Panginoon, at nagpapasalamat sa Diyos ang bayan (Verbum Domini. Deo gratias.). Maaaring sumunod ang maikling katahimikan. Umupo.
Inaawit o binabasa ng kantor o tagabasa ang mga berso ng isang salmo, at inuulit ng bayan ang isang maikling tugon pagkatapos ng bawat isa. Ang salmo mismo ay salita ng Diyos, at tumutulong sa lahat na pagnilayan ang kanilang narinig. Umupo.
Sa mga Linggo at dakilang kapistahan ay may ikalawang pagbasa, karaniwang mula sa sulat ng isa sa mga Apostol, na nagtatapos sa gayunding paraan gaya ng una. Umupo.
Tumatayo ang lahat at umaawit ng Aleluya, sinasalubong ang Panginoon na magsasalita sa Ebanghelyo, kasama ang isang bersong inaawit ng kantor. Sa Kuwaresma, hindi inaawit ang Aleluya at ibang maikling pagbubunyi ang pumapalit dito. Tumayo.
Ang Ebanghelyo ang tugatog ng Liturhiya ng Salita, na binabasa ng diyakono o pari. Binabati niya ang bayan at sinasabi kung saang Ebanghelyo siya babasa, habang gumuguhit ng maliit na krus gamit ang hinlalaki sa aklat at saka sa kanyang noo, labi at dibdib; ginagawa rin ng lahat ang gayunding tatlong maliliit na krus at sumasagot ng papuri sa Panginoon. Sa dulo, pinupuri ng bayan si Kristo (Laus tibi, Christe), at hinahagkan ng pari ang aklat. Tumayo.
Nangangaral ang pari o diyakono, ipinaliliwanag ang kahulugan ng mga pagbasa o ng mga panalangin ng araw para sa buhay ng bayan. Maaaring sumunod ang maikling katahimikan. Umupo.
Sa mga Linggo at dakilang kapistahan, sama-samang binibigkas o inaawit ng lahat ang Kredo, tumutugon sa salita ng Diyos sa pamamagitan ng pagpapahayag ng pananampalataya ng Simbahan. Kadalasan ito ang Kredo ng Nicea; sa Kuwaresma at Panahon ng Pasko ng Muling Pagkabuhay, maaaring ang Kredo ng mga Apostol. Sa mga salita tungkol sa Pagkakatawang-tao, na ang Anak ay naging tao sa pamamagitan ng Espiritu Santo mula sa Birheng Maria (Et incarnatus est), ang lahat ay yumuyuko nang malalim; sa Pasko ng Pagsilang at sa kapistahan ng Pagbati ng Anghel, ang lahat ay nagluluhod-isang-tuhod. Tumayo.
Tinatawag ding Bidding Prayers: ipinapahayag ng tagabasa o diyakono ang mga kahilingan para sa Simbahan, para sa mga may kapangyarihang pambayan at sa kaligtasan ng mundo, para sa mga nasa anumang kagipitan, at para sa lokal na pamayanan. Pagkatapos ng bawat isa, sumasagot ang bayan ng maikling panalangin, at nagtatapos ang pari sa isang panalangin. Tumayo.
Inihahanda ang dambana, madalas dinadala ng ilan sa kongregasyon ang tinapay at alak, at kinukuha ang abuloy para sa Simbahan at sa mga dukha. Bahagyang itinataas ng pari ang tinapay at saka ang alak sa ibabaw ng dambana, pinupuri ang Diyos para sa mga handog na ito ng lupa at ng gawa ng tao. Karaniwang binibigkas niya nang marahan ang mga panalanging ito habang may inaawit na himno; kung binibigkas niya nang malakas, sumasagot ang bayan ng pagpupuri sa Diyos. Hinahaluan niya ng kaunting tubig ang alak, at hinuhugasan ang kanyang mga kamay bilang tanda ng kanyang hangaring malinis sa kalooban. Umupo.
Inaanyayahan ng pari ang bayan na ipanalangin na ang kanyang sakripisyo at ang kanila ay maging kalugud-lugod sa Diyos Ama (Orate, fratres, "Manalangin kayo, mga kapatid"). Tumatayo ang bayan at sumasagot, hinihiling sa Panginoon na tanggapin ito, sa kanyang sariling kapurihan at para sa kabutihan ng buong Simbahan. Binibigkas ng pari ang panalangin ukol sa mga alay ng araw, at sumasagot ang bayan ng Amen. Tumayo.
Nagsisimula na ngayon ang sentro at rurok ng buong pagdiriwang: ang Panalanging Eukaristiko, ang dakilang panalangin ng pasasalamat at pagpapakabanal. Nagbubukas ito sa isang sinaunang dayalogo na may tatlong bahagi. Binabati ng pari ang bayan; inaanyayahan niya silang itaas ang kanilang puso (Sursum corda), at sumasagot sila na ang kanilang puso ay nasa Panginoon; inaanyayahan niya silang magpasalamat sa Diyos, at sumasagot sila na nararapat itong gawin. Pagkatapos ay inaawit o binibigkas niya ang Prepasyo, nagpapasalamat sa Ama para sa gawain ng kaligtasan o para sa misteryo ng araw. Tumayo.
Nagtatapos ang Prepasyo sa pakikiisa sa papuri ng mga anghel, at inaawit o binibigkas ng lahat ang Sanctus, "Santo, santo, santo", ang sigaw ng mga serapin sa harap ng trono ng Diyos (Isaias 6:3), kasama ang Benedictus qui venit, ang sigaw ng mga taong sumalubong kay Kristo noong Linggo ng Palaspas (Mateo 21:9). Tumayo, at lumuhod pagkatapos nito.
Ang pari lamang ang bumibigkas ng Panalanging Eukaristiko; nakikiisa rito ang bayan sa pananampalataya at sa katahimikan. Ilan ang nasa Misal: ang Panalanging Eukaristiko I ay ang Kanong Romano, ang sinaunang panalangin ng Misang Romano, na maaaring gamitin sa anumang Misa at naririnig sa maraming parokya; aprobado rin ang Panalanging Eukaristiko II, III at IV at ilan pang iba. Sa bawat isa, tinatawagan ng pari ang Espiritu Santo sa tinapay at alak, at pagkatapos, sa mga salita at kilos ni Kristo sa Huling Hapunan, nagaganap ang konsagrasyon.
Sa ibabaw ng tinapay, binibigkas ng pari ang mga salita ni Kristo, at ito'y nagiging kanyang Katawan. Itinataas niya ang Banal na Ostiya upang makita at sambahin ng bayan, at nagluluhod-isang-tuhod. Sa ibabaw ng kalis, binibigkas niya ang mga salita ni Kristo, at ang alak ay nagiging kanyang Mahal na Dugo; itinataas niya ang kalis at muling nagluluhod-isang-tuhod. Maaaring patunugin ng sakristan ang kampanilya. Tumingala sa Ostiya at sa kalis habang itinataas, at iyuko ang ulo habang nagluluhod-isang-tuhod ang pari. Lumuhod.
| Hoc est enim Corpus meum. | Sapagkat ito ang aking Katawan. |
Nagpapatuloy ang panalangin: ginugunita ng Simbahan ang Pagpapakasakit, Muling Pagkabuhay at Pag-akyat sa Langit ni Kristo, inihahandog sa Ama ang walang-dungis na Handog at natututong ihandog ang sarili kasama niya, at ipinananalangin ang Papa at ang obispo, ang buong Simbahan, ang mga buháy at ang mga patay, sa pakikipag-isa sa Mahal na Birhen at sa mga santo. Lumuhod.
Kaagad pagkatapos ng konsagrasyon, sinasabi ng pari ang Mysterium fidei, "ang misteryo ng pananampalataya", at sumasagot ang bayan ng isa sa tatlong maiikling pagbubunyi na nagpapahayag ng kamatayan at Muling Pagkabuhay ni Kristo, kaayon ni San Pablo: sa tuwing kakainin natin ang tinapay na ito at iinumin ang kalis, "ipinahahayag ninyo ang kamatayan ng Panginoon, hanggang sa siya'y dumating" (1 Corinto 11:26). Lumuhod.
Itinataas ng pari nang sabay ang Ostiya at ang kalis at inaawit o binibigkas ang doksolohiya (Per ipsum), na nag-uukol ng lahat ng parangal at papuri sa Ama sa pamamagitan ni Kristo, sa pakikipag-isa ng Espiritu Santo. Sumasagot ang bayan ng Dakilang Amen, na madalas inaawit: ang kanilang "oo" sa buong panalangin. Lumuhod, saka tumayo.
Sama-samang binibigkas o inaawit ng lahat ang Panalangin ng Panginoon; ang kahilingan nito para sa pang-araw-araw na tinapay ay, para sa mga Kristiyano, higit sa lahat ay panalangin para sa Tinapay ng Eukaristiya. Ang pari lamang ang nagpapatuloy, hinihiling na iadya ang buong pamayanan sa masama, at nagtatapos ang bayan sa isang sinaunang pagbubunyi na nag-uukol sa Diyos ng kaharian, kapangyarihan at kapurihan (Quia tuum est regnum). Tumayo.
Ipinananalangin ng pari ang kapayapaan at pagkakaisa ng Simbahan at ibinibigay ang pagbati ng kapayapaan (Pax Domini sit semper vobiscum), at sumasagot ang bayan. Maaari niyang anyayahan ang lahat na magbigay sa isa't isa ng tanda ng kapayapaan, ayon sa lokal na kaugalian: tahimik, at sa mga pinakamalapit lamang. Tumayo.
Hinahati ng pari ang Ostiya, gaya ng paghati ni Kristo sa tinapay sa Huling Hapunan, at naghuhulog ng maliit na piraso sa kalis. Samantala, inaawit o binibigkas ng lahat ang Agnus Dei, qui tollis peccata mundi ("Kordero ng Diyos, na nag-aalis ng mga kasalanan ng sanlibutan"), na dalawang ulit nagtatapos sa "maawa ka sa amin" at sa huli ay "ipagkaloob mo sa amin ang kapayapaan" (dona nobis pacem). Tumayo; lumuhod sa dulo ng Agnus Dei.
Itinataas ng pari ang Ostiya sa mga salita ni San Juan Bautista, "Ito ang Kordero ng Diyos" (Juan 1:29), at idinadagdag ang isang linya mula sa Apocalipsis na tumatawag na mapalad ang mga inanyayahan sa piging ng Kordero (Apocalipsis 19:9). Pagkatapos ay sabay na binibigkas nang minsan ng pari at ng bayan ang mga salita ng senturion, na nagsabi kay Kristo na hindi siya karapat-dapat na tumuloy ito sa ilalim ng kanyang bubong at humingi lamang ng isang salita ng pagpapagaling (Mateo 8:8). Lumuhod.
| Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. | Ito ang Kordero ng Diyos, ito ang nag-aalis ng mga kasalanan ng sanlibutan. |
| Domine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea. | Panginoon, hindi ako karapat-dapat na magpatuloy sa iyo, ngunit sa isang salita mo lamang ay gagaling na ako. |
Pagkatapos ng sariling Komunyon ng pari, nagsisimula ang himno o antipona ng Komunyon at pumipila papunta sa harap ang mga tatanggap. Pagdating mo sa harap, gumawa ng tanda ng paggalang, gaya ng pagyuko ng ulo. Itinataas ng pari o ng ministro ang Ostiya at sinasabi ang Corpus Christi, "Katawan ni Kristo"; sumagot ka ng Amen, ang iyong pagpapahayag ng pananampalataya. Pinahihintulutan ng Simbahan ang bawat isa sa mga paraang ito ng pagtanggap:
Ang mga Katolikong wastong nakahanda lamang ang tumatanggap ng Banal na Komunyon: malaya sa mabigat na kasalanan (kung hindi, mangumpisal muna) at nakapag-ayuno nang isang oras sa pagkain at inumin, maliban sa tubig at gamot. Kung hindi ka tatanggap, manatili sa iyong lugar at gumawa ng espirituwal na pakikinabang, hinihiling sa Ating Panginoon na pumasok sa iyong puso. Pagkatapos ay may panahon para sa tahimik na pasasalamat: umupo o lumuhod.
Sinasabi ng pari ang Oremus at ipinananalangin na ang misteryong kadiriwang lamang ay magbunga sa mga tumanggap nito; sumasagot ang bayan ng Amen. Sumusunod ang anumang paunawa ng parokya. Tumayo.
Muling binabati ng pari ang bayan at binabasbasan sila sa ngalan ng Ama, ng Anak at ng Espiritu Santo. Mag-antanda at sumagot ng Amen. Sa ilang araw, mas buo ang pagbabasbas, na may natatanging panalangin sa bayan. Tumayo.
Pinahahayo ng diyakono o pari ang bayan upang isabuhay ang kanilang ipinagdiwang, gumagawa ng mabuti at pumupuri sa Diyos. May ilang maiikling anyo; ang pinakamatanda ay nasa ibaba, at sumasagot ang bayan ng pasasalamat sa Diyos. Hinahagkan ng pari ang dambana, yumuyuko, at umaalis habang inaawit ang pangwakas na himno. Tumayo hanggang siya'y makaalis.
| Ite, missa est. | Tapos na ang Misa. Humayo kayo sa kapayapaan. |
| Deo gratias. | Salamat sa Diyos. |
Iisang Misa ang maaaring idaos sa iba't ibang paraan. Pinahihintulutan ang lahat ng ito at matatagpuan sa maraming parokya.
Ang hindi makaluhod, dahil sa edad, kalusugan o kakulangan ng puwang, ay maaaring tumayo o umupo, at yumuko nang malalim kapag nagluluhod-isang-tuhod ang pari pagkatapos ng konsagrasyon. Kung iba ang ginagawa ng mga nasa paligid mo, gawin ang ginagawa nila.
Para sa mas matandang anyo ng Misa, tingnan ang paliwanag sa Misa sa Latin.
Mga Kasangkapan at Kapaki-pakinabang na Sanggunian · Simula · Lahat ng santo