
Si Alessandro Farnese ay nagmula sa isang matandang maharlikang pamilyang Romano at nag-aral sa Roma at sa sambahayan ni Lorenzo ang Dakila sa Florencia, kung saan naging kaibigan niya ang magiging si Leon X. Ginawang kardinal ni Alejandro VI noong 1493, gumugol siya ng mahigit apatnapung taon sa Kolehiyo, at, gaya ng marami sa kanyang panahon, namuhay nang makamundo sa kanyang mga unang taon, bago bumaling sa isang buhay ng kabanalan at sigasig nang maordenahang pari. Siya ay nahalal halos sa pamamagitan ng aklamasyon noong Oktubre 1534, ang unang papang ipinanganak sa Roma mula kay Martin V. Namatay siya sa Roma noong Nobyembre 1549 at nakalibing sa San Pedro sa ilalim ng isang libingang dinisenyo ni Michelangelo.
Binuksan niya ang Konsilyo ng Trento noong 1545 at sinimulang repormahin ang korte ng papa, na hinirang na mga kardinal ang mga mahuhusay na repormador gaya nina Reginald Pole at Gian Pietro Carafa. Inaprubahan o pinaboran niya ang mga bagong ordeng relihiyoso ng kanyang panahon, kabilang ang mga Heswita, Kapuchino, Teatino, Barnabita at Ursulina, at ibinibilang siya sa mga papang nagpabago ng takbo tungo sa pagpapanibago ng Simbahang Katolika. Pinuna rin siya dahil sa pagtataguyod sa sarili niyang pamilya, kabilang ang dalawang tinedyer na apo na ginawang mga kardinal.